Terug naar school

Sinds kort werk ik een paar uur per week op een middelbare school als informaticaleraar. Omdat ik aan studenten die voor informaticadocent studeren vakdidactiek geef, leek me het een goed idee om eens te kijken wat dat vak eigenlijk inhoudt. In deze blog zal ik van mijn ervaringen verslag doen. Er zullen informaticatermen vallen en ik zal soms uitwijden over de vakdidactische kwesties. Maar die stukken zal ik aangeven, zodat de lezer die daar niet in geïnteresseerd is ze kan overslaan. 

Informatica op de middelbare school is een klein vak. Het is een keuzevak in de bovenbouw van havo en vwo en meestal is er maar één leraar, een eerstegraads docent in een ander vak die een aantal jaren geleden omgeschoold is tot informaticadocent. Op deze school heeft de zittende informaticaleraar door een vacature meer uren dan er in een full time aanstelling zitten en als iemand wat uren kan overnemen is dat mooi. 

Ik krijg havo 5 en twee klassen vwo 4. Van die klassen geef ik het ene uur en de andere docent het andere uur. Dat komt voor de roostering mooi uit en bovendien denken we dat we zo meer van elkaar kunnen leren.

Ik heb eerst een paar lessen van Peter, de zittende docent, bijgewoond, maar nu gaat het echt gebeuren. Het is maandagochtend, het eerste uur. Ik zet me schrap. Gaan die twintig jongelui naar me luisteren? Gaan ze me uitlachen of met vliegtuigjes gooien? Maar als ik vraag of ze vanachter hun computer vandaan willen komen en voorin de klas willen gaan zitten, dan doen ze dat gewoon. En als ik mijn verhaal begin, dan houden ze min of meer hun mond. Ik heb een verhaal over CSS en HTML voorbereid en vergelijk die samenwerking met die van een banketbakker en een klant. De klant vraagt om een slagroomtaart met "Hartelijk gefeliciteerd, Pieter-Jaap" erop en de bakker bedenkt hoe de taart er precies uitziet. De klant zorgt voor de inhoud, de bakker voor de vorm. Ik houd van dit soort voorbeelden. Of het echt helpt voor het begrijpen weet ik niet (al verbeeld ik me wel dat velen het zullen onthouden), maar het is leuk om te doen en het trekt even de aandacht. En terwijl ik een schetsmatige verjaardagstaart op het bord teken, hoor ik achter me: "Is dit informatica." Ja, dit is informatica, zeg ik. Want informatica gaat over hoe je dingen organiseert, problemen opdeelt, blabla. De vraagsteller durft niet meer. Na de uitleg gaan ze allemaal weer achter de computer zitten en gaan de opgaven maken. Er is meteen een vraag. "Ik kan dit allemaal al." De jongen heeft waarschijnlijk gelijk. Hij bouwt websites en CSS is gesneden koek voor hem. Hij mag verder werken aan de website waar hij mee bezig is. Later raadt Peter me aan om hem andere leerlingen te laten helpen. Een goed idee, al weten de buren hem ook wel te vinden. 

Tja, dit is informatica. De onderlinge verschillen zijn enorm. Er zitten in deze klas 10 leerlingen met een NT-profiel (sterk bèta), 1 met een NG-profiel (mild bèta), 4 met een EM-profiel (alfa/gamma), 3 met een CM-profiel (alfa). En dat bij een potentieel zeer technisch vak, waar bovendien de meest geïnteresseerden al meer uren in hun eigen tijd hebben besteed dan ze ooit aan een schoolvak zullen besteden. Toen ik op school zat, gingen we bij gym vrijwel nooit voetballen. Want je had er die al tien jaar op voetbal zaten en je had er die geen bal konden raken. Liever gaf men honkbal of zo, dat kon in ieder geval niemand. Maar bij informatica is heterogeniteit de regel. 

De oplettende lezer zal zich afvragen waarom er zo weinig leerlingen met NG zijn in deze klas, terwijl dat toch ook een bèta-profiel is. Welnu, veel leerlingen met dit profiel zijn niet zo bijzonder bèta-gericht, maar kiezen het omdat het verplicht is voor hun vervolgstudie. Bijvoorbeeld medicijnen, iets wat op deze eliteschool een heel populaire keuze is. Voor veel van deze leerlingen licht de keuze van biologie als profielkeuzevak meer voor de hand. 

Volgende keer: havo 5...