zondag 24 mei 2009

OV-niets

Afgelopen dinsdag ging ik met de trein naar Utrecht. Ik moest naar de Uithof en daarna naar een ander adres, waar ik vanaf de Uithof alleen met een overstap kon komen dus een OV-fiets leek me het handigst. En als het werkt, is de OV-fiets bijzonder handig, zeker als je de stad beter kent dan het openbaar vervoer. Maar het werkt niet altijd.

Het begin gaat goed, de weg naar de fietsenstalling is met heldere pictogrammen aangegeven. Maar dan blijken de OV-fietsen op te zijn en word ik doorverwezen naar een andere stalling. "Daar zijn ze zeker." Als ik daar nog op mijn beurt sta te wachten om geholpen te worden, ziet de stallinghouder al wat voor vlees hij in de kuip heeft en verwijst me door naar de stalling op het Jaarbeursplein. Dat is helemaal aan de andere kant van het station en niet zo makkelijk te vinden, maar hoe meer ik moet lopen, hoe aantrekkelijker die fiets wordt. De stallinghouder kijkt wat sceptisch op als ik bij zijn hokje verschijn en zijn voorgevoel blijkt te kloppen. "Jammer voor u," zegt hij als hij mijn kaart scant. Ik snap meteen wat er aan de hand is. Een tijdje geleden is mijn portemonnee gestolen en ik heb pas een nieuwe Voordeeluren- annex OV-kaart gekregen. Maar ik heb er niet aan gedacht dat ik het OV-fiets-abonnement zelf moet overzetten. Tja, dan moet ik weer helemaal naar de andere kant van het grootste spoorstation van Nederland sjouwen om de bus te nemen. En daar begint dan de bekende milde stress. Waar vertrekt de bus? Het is dacht ik aan één kant van het lange perron. Maar welke kant? Er zijn meer bussen die naar de Uithof gaan en als ik de ene bus zoek, vertrekt misschien net de ander. Kijk, op die bus staat Uithof, maar de bus staat niet bij het perron. Alleen uitstappen of zo? O wacht, daar staat lijn 12. Van achteren ziet een bus aan de stoep er altijd uit of hij ieder moment kan wegrijden. Zal ik gaan hollen, of is dat belachelijk voor een bus die zo vaak gaat? Maar ja, ik ben door al dat gesjouw al erg laat en iedere minuut is meegenomen. Stevig doorstappen is de compromis. Als ik in de bus ben, vertrekt hij vrijwel direct. Mooi zo. Maar ik herken de route niet. Golfje paniek: zit ik misschien wel in de goede bus, maar in de verkeerde richting? Maar dat kan toch niet met lijn 12? Zit ik wel in lijn 12? O kijk, een routebord. Maar daar staat 13 op. Dan maar vragen. Ik negeer de dichtstbijzijnde, maar halfslapende muziekluisterende passagier en vraag het aan een paar vrolijke meisjes. Dat is het voordeel van het OV, er zijn bijna altijd aardige medepassagiers. Zij stellen me gerust. Dit is lijn 12 en we gaan naar de Uithof, over een busbaan die er al een tijdje ligt, maar voor mij nieuw is. Mooi. En een eindje verder, geheel onleesbaar vanuit mijn positie hangt het routebord van lijn 12. Dus zelfs dat klopt. Maar niet te lang gefeest, want het volgende probleem is nabij en in het OV moet je vooruit denken. Bij welke halte moet ik uitstappen? Dat heb ik niet nagekeken, omdat ik dacht met de fiets te gaan. De meisjes kennen het gebouw niet waar ik moet zijn, maar ze snappen dat ik de Uithof wel ken en stellen me opnieuw gerust: je hoeft niet te drukken, want de bus stopt toch bij iedere halte. Inderdaad zie ik waar ik moet uitstappen en hoewel ik vergeten ben me van tevoren naar de deur te begeven, zie ik toch kans het vervoermiddel te verlaten voor de deur weer sluit. Ik sta op het trottoir en de laatste OV-stress verlaat mijn lichaam. Als de bus weggereden is, zie het gebouw waar ik moet zijn al liggen en na een korte wandeling ben ik er. Maar in mijn oor klinkt niet het triomfantelijke "Bestemming bereikt" dat automobilisten zo goed kennen.

En eigenlijk zou dat best kunnen. Een OV-navigatiesysteem dat gekoppeld is aan je MP3-speler of telefoon en via een oortelefoontje vertelt waar de bus staat die je moet hebben, hoe laat die vertrekt en of je rustig kunt lopen of juist door moet stappen om hem te halen. In de bus waarschuwt het ding wanneer je op de stop-knop moet drukken en als je uitstapt, sta je niet verdwaads tegen die grote bus op te kijken, op zoek naar oriëntatiepunten, maar loop je kordaat meteen de goede kant op. En tegen de tijd dat je afspraak ten einde loopt, laat het apparaat zien wanneer je moet vertrekken om de volgende bus te halen, met bijbehorende aankomsttijd. Nooit meer hoef je een sociale babbel af te breken omdat je bang bent een bus te missen die nog lang niet komt. Nooit meer ga je halfslachtig naar een halte rennen omdat je in de verte iets ziet aankomen wat wel eens jouw bus zou kunnen zijn.

Technisch zou het allemaal kunnen, denk ik, al moet de GPS wel behoorlijk nauwkeurig zijn en ook goed in stationsgebouwen en dergelijke werken. En er moeten veel OV-gegevens on-line beschikbaar zijn. In ieder geval de dienstregelingen zoals die in 9292OV gebruikt worden, maar ook de precieze vertreklocaties van de verschillende lijnen op de stations en de actuele positie van de vervoermiddelen, liefst met een schatting van de reistijd naar de haltes. En natuurlijk moet-ie melden of er nog OV-fietsen op het aankomststation staan en bij welke stalling. En als we dan toch bezig zijn, zetten we er ook nog de Broeikasbonus op: een getalletje dat aangeeft hoeveel CO2 je sinds je vertrektijd bespaard hebt door niet de auto te nemen.

Echt goedkoop zal het niet worden, maar goed uitgevoerd kan het een hoop stress wegnemen, de reistijd verkorten en het gebruik van het openbaar bevorderen. Wie gaat het bouwen?